kiyidan 1 Ocak 2020

her yıl olduğu gibi umutla, dileklerle girilen 2019’da öncekiler gibi bitti. 2020’ye girdik. peki 2019’da neler olmuştu? elbette kişisel başarılar, başarısızlıklar, acılar, heyecanlar dışında tüm insanlığı etkileyen bir çok gelişme de yaşandı. işte onlardan derlemeler.

tıp alanında yaşananlar

kaynak: bbc türkçe

Mila Makovec’in doktorları önceden imkansız görülen bir şeyi başardı: Ölümcül bir beyin hastalığına sahip bu kız için bir yıldan daha kısa sürede sıfırdan bir ilaç geliştirdi. Ölümcül ve tedavisi olmayan hasta Mila’nın doktorları onun tüm gen haritasını çıkardı. Mila’nın  hastalığına yol açan genetik mutasyonu buldu. Bunun üzerine hastalığı tedavi edebileceğini düşündükleri bir ilaç üzerinde çalışmaya başladılar. Normalde bir ilacın geliştirilmesi 10 yıl civarında sürerken Mila’nın doktorları bunu bir yıldan kısa sürede başardı.

Isabelle Carnell Holdaway’in hayatı deneysel bir virüs kokteyliyle kurtuldu. Doktorlar hayatta kalma ihtimalini yüzde 1 olarak açıkladı. Bakterilerin yaşadığı cildinde büyük, kara ve cerahatli lezyonlar oluştu. Yoğun bakıma kaldırıldığında karaciğeri tükenmeye başladı ve bakteri kolonileri vücuduna yayıldı. Ama Great Ormond Street Hastanesi’ndeki doktorlar daha önce denenmemiş bir bakteriyofaj tedavisi uyguladı. Isabella’nın hayatını kurtaran bu yöntem, gelecekte daha fazla kişinin de yaşama tutunmasını sağlayabilir.

Yedi yaşındaki Belfastlı Charlotte Stevenson kanser tedavisinde “devrim yaratan” yeni bir ilaç türünü ilk kullanan hastalar arasında yer alıyor. Bu ilaçlar bedenin neresinde olursa olsun, yalnızca tümörleri hedef alıyor. larotrectinib, Avrupa’da onaylanan ilk ilaç ve genetik bozuklukları tespit etme özelliğine sahip.

2019’da ölümle yaşam arasındaki çizgi muğlaklaştı. Domuz beyinleri hayvanlar kesildikten dört saat sonra kısmen canlandırıldı. Araştırma beyin hücrelerinin ölümlerinin ertelenebileceğini ve beyindeki bazı bağlantıların tekrardan canlandırılabildiğini gösterdi.

Yeni bir DNA düzenleme yöntemi hastalıklara yol açan genetik bozuklukların yüzde 89’unu düzeltebilir. Prime editing (ileri düzey düzenleme) adlı bu yöntem, genetik kodu hatasız bir şekilde yeniden yazabildiği için “genetik Word dosyası” olarak da adlandırılıyor.

Bilim insanları insanların zihnini okuyabilen ve düşüncelerini söze aktarabilen bir teknoloji geliştirdi.

toplumsal alanda

çinde uygur bölgesinde uygur türklerinin yaşadığı asimilasyon ve baskı haberlerini okuduk. Etnik gruplara mensup 1 milyondan fazla kişinin toplama kamplarına gönderildiği haberleri uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu.

Yeni Zelanda’da 15 Mart günü cuma namazı sırasında iki camiye saldırı düzenlendi.  saldırılarda 51 kişiyi katledildi. Kanlı olaylardan yalnızca birkaç gün sonra Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern’in girişimiyle ülkede askeri nitelikte yarı otomatik silahlar ve saldırı tüfekleri yasaklandı. Ardern, saldırılardan sonra ilk saatlerden itibaren gösterdiği duruşla gerek ülkesinde gerekse uluslararası çapta takdir topladı, ırkçı eylemler karşısında kayıtsızlığın yaşandığı bir sırada dünyaya liderlik ders verdi.

Mısır’ın demokratik yöntemlerle seçilmiş ilk cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, 17 Haziran’da mahkeme salonunda baygınlık geçirdikten sonra yaşamını yitirdi.

2019’da Türkiye’de, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’na göre 474 kadın öldürüldü. Bu, son 10 yıldaki en yüksek rakam.

“Dünyanın ciğerleri” olarak nitelenen Amazon Ormanları’nda haftalarca süren yangın ağır tahribata yol açtı.

Time dergisi, 11 Aralık’ta yaptığı duyuruyla, 16 yaşındaki İsveçli iklim aktivisti ve iklim grevlerinin öncüsü Greta Thunberg’i “Yılın Kişisi” seçtiklerini ilan etti.

kültür alanında

ilk bölümünü 6 Mayıs’ta yayımladığı Chernobyl izleyiciyi ikiye böldü. Bir kısım izleyici diziyi övmelere doyamazken bir başka kesimse gerçeği yansıtmadığını ve kara propaganda yaptığını iddia ederek yapımı yerden yere vurdu.

47. Uluslararası Emmy Ödülleri’nde En İyi Erkek Oyuncu seçilen Bilginer: “Kendimden çok bu ödül Türkiye’ye gittiği için çok mutluyum” dedi.

Spotif  Türkiye’de 2019’un en çok dinlenenlerini açıkladı. 2019 verilerine göre Türkiye’de Ezhel geçen seneki gibi ilk sıraya yerleşti.

Göbeklitepe, National Geographic’in 2020 yılında gidilecek en iyi yerler listesinde.

 

 

0Shares

Leave a comment.

Your email address will not be published. Required fields are marked*